Wie opgroeit met een broer of zus met een (psychische) beperking leert daar veel van. Veerkracht, verantwoordelijkheid nemen en acceptatie dat het leven niet maakbaar is. Maar er is ook een keerzijde. Vaak gaat veel aandacht naar het kind met de problemen. Pas op latere leeftijd besef je dat je niet hebt geleerd om je eigen behoeften te voelen.
Niet dat je dat als kind in de gaten hebt. Je doet ‘gewoon’ wat nodig is in de situatie waarin je leeft, plezier maakt, leert en opgroeit. Ook al betekent dat vaak ook niet moeilijk doen en je eigen problemen bagatelliseren. Want in vergelijking met je broer of zus met een beperking of ziekte, heb jij toch eigenlijk niet veel te klagen?
En je ouders hebben het al zo zwaar. Dat zeggen ze misschien niet, maar dat zie je en dat voel je. Of misschien bespreken ze hun zorgen en uitdagingen zelfs wel met jou. Je begrijpt hoe zwaar het voor ze is en wilt ze graag helpen. Of op zijn minst opvrolijken. Dat je zelf ook nog maar een kind bent, met je eigen behoeften, besef je niet.
Verwarring
Richting je broer of zus heb je soms gemengde gevoelens. Het ene moment lukt het om contact te maken of leuk te spelen, maar net zo vaak is er veel boosheid of agressie. Richting je ouders, of naar jou. Dat kan eng zijn en zorgen voor een gespannen sfeer.
En misschien ben jij wel altijd degene die ‘de wijste moet zijn’ om nog meer drama te voorkomen – terwijl dat heel oneerlijk en verwarrend voelt. Want jij probeerde alleen maar iets samen te doen. Zo leer je vooral om te pleasen of jezelf klein te maken, om de boel maar rustig te houden.
Brussen
Er is een term voor deze groep broer en zussen van kinderen met een beperking, chronische ziekte of psychisch probleem: brussen. Het is belangrijk dat je je als brus gehoord en gezien voelt. Als dat niet voldoende gebeurt, kun je op latere leeftijd last krijgen van deze ontwikkelde patronen.
Dat kan zich uiten op het werk of in intieme relaties. Zo kun je:
- het lastig vinden om te voelen wat jouw eigen behoeften zijn
- het moeilijk vinden om intieme relaties op te bouwen en te onderhouden – je bent gewend alles alleen te doen of voelt je juist overal verantwoordelijk voor
- overspoeld worden door emoties
- niet goed weet hoe je ruimte in moet nemen
- jezelf klein of onzichtbaar maken als iets spannend is
- niet goed voelen waar je grenzen liggen – en al helemaal niet hoe je deze aan kunt geven
- je terugtrekken als het niet goed met je gaat
- je niet weet hoe je hulp moet vragen of kwetsbaar kunt zijn
- last hebben van fysieke klachten omdat spanningen zich vastzetten in je lijf
Raakt dit je?
Misschien herken je jezelf hierin. Of misschien groeide jij niet op met een zus of broer met zulke problemen, maar speelde er al jong in jouw leven iets anders waardoor er veel op jouw schouders terecht kwam.
Wil je leren wat jou kan helpen patronen te doorbreken? Dat kan. Hier lees je meer over mijn werkwijze en hoe ik je kan begeleiden. Je bent van harte welkom om contact op te nemen of een eerste kennismaking in te plannen.